KPSC Mitra

RBI ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು

RBI ಸ್ಥಾಪನೆ: ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 1935 (RBI ಕಾಯಿದೆ 1934 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
ಆರಂಭಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ: ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, 1937 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ: ಜನವರಿ 1, 1949.
ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್: RBI - ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್.
ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಹಿ: RBI ಗವರ್ನರ್ ಸಹಿ ₹1 ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನೇಮಕಾತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಗವರ್ನರ್ ನೇಮಕ.
ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: ಮೂಲತಃ 3 ವರ್ಷಗಳು (ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಾಧ್ಯ).

RBI ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ (1935 - 2022)

ಕ್ರ.ಸಂ.	ಗವರ್ನರ್ ಹೆಸರು	ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ	ಪ್ರಮುಖಾಂಶ
1	ಸರ್ ಆಸ್ಬೋರ್ನ್ ಸ್ಮಿತ್	ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 1935 – ಜೂನ್ 30, 1937	RBI ಯ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್
2	ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರೈಡ್ ಟೇಲರ್	ಜುಲೈ 1, 1937 – ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 1943
3	ಸರ್ ಸಿ.ಡಿ. ದೇಶಮುಖ್	ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1943 – ಜೂನ್ 30, 1949	ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಗವರ್ನರ್
4	ಸರ್ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್	ಜುಲೈ 1, 1949 – ಜನವರಿ 14, 1957	ಅತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಗವರ್ನರ್
5-14	ಕೆ.ಜಿ. ಅಂಬೇಗಾಂವರ್, ಎಚ್.ವಿ.ಆರ್. ಐಯ್ಯಂಗಾರ್, ಪಿ.ಸಿ. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ಎಲ್.ಕೆ. ಝಾ, ಬಿ.ಎನ್. ಅಡಾರ್ಕರ್, ಎಸ್. ಜಗನ್ನಾಥನ್, ಎನ್.ಸಿ. ಸೇನ್ ಗುಪ್ತಾ, ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಿ, ಎಂ. ನರಸಿಂಹಂ, ಐ.ಜಿ. ಪಟೇಲ್	1957 – 1982	ಎಂ. ನರಸಿಂಹಂ - ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು.
15	ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 1982 – ಜನವರಿ 14, 1985	ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ - RBI ಗವರ್ನರ್
16	ಅಮಿತಾಬ್ ಘೋಷ್	ಜನವರಿ 15, 1985 – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 1985	ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ (20 ದಿನಗಳು)
17-20	ಆರ್.ಎನ್. ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ, ಎಸ್. ವೆಂಕಿಟರಮಣನ್, ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್, ಬಿಮಲ್ ಜಲನ್	1985 – 2003	ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
21	ಡಾ. ವೈ.ವಿ. ರೆಡ್ಡಿ	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2003 – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2008
22	ಡಾ. ಡಿ. ಸುಬ್ಬಾರಾವ್	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2008 – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2013	ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು
23	ಡಾ. ರಘುರಾಮ್ ಜಿ. ರಾಜನ್	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2013 – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2016	ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
24	ಡಾ. ಉರ್ಜಿತ್ ರವೀಂದ್ರ ಪಟೇಲ್	ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2016 – ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2018	ನೋಟು ರದ್ದತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ
25	ಶಕ್ತಿಕಾಂತ ದಾಸ್	ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2018 – ಪ್ರಸ್ತುತ	ಪ್ರಸ್ತುತ RBI ಗವರ್ನರ್ (2024)

ಗವರ್ನರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು

ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ: ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು RBI ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು (FEMA 1999) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರವಾನಗಿ: ಹೊಸ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
ಬಡ್ಡಿ ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ: ದೇಶದ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪಾತ್ರ.
ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ: ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
ಸಾಲದ ಹರಿವು: ಗ್ರಾಮೀಣ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣೆ ಮಾಡುವುದು.

RBI ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1935 - 2022)

RBI ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು

RBI ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ (1935 - 2022)

ಗವರ್ನರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು