★ ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ: ಮಹಾ ಗೈಡ್ ★

ಕರ್ನಾಟಕ ಪದದ ಉಗಮ

ಪ್ರಾಚೀನ ಮನೆತನಗಳು

ಮೌರ್ಯರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 323 - ಕ್ರಿ.ಪೂ. 187

ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಳಿದ ಮೊದಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ.

• ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ: ಗುರು ಭದ್ರಬಾಹುವಿನೊಂದಿಗೆ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
• ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು: ಮಸ್ಕಿ (ರಾಯಚೂರು), ಕೊಪ್ಪಳ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಜಟ್ಟಿಂಗ ರಾಮೇಶ್ವರ.

ಶಾತವಾಹನರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 230 - ಕ್ರಿ.ಶ. 220

ವಿಷಯ	ವಿವರ
ಮೂಲ ಪುರುಷ	ಸಿಮುಖ (ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರದೇಶದವನೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ)
ರಾಜಧಾನಿ	ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ದಂಡೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಸ	ಗೌತಮಿ ಪುತ್ರ ಶಾತಕರ್ಣಿ. ಬಿರುದು: ತ್ರೈಸಮುದ್ರ ತೋಯಪಿತವಾಹನ.
ಲಾಂಛನ / ದೇವರು	ವರುಣ / ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು
ಕೃತಿಗಳು	ಹಾಲನ ಗಾಥಾ ಸಪ್ತಶತಿ, ಗುಣಾಢ್ಯನ ಬೃಹತ್ ಕಥಾ, ಸರ್ವವರ್ಮನ ಕಾತಂತ್ರ ವ್ಯಾಕರಣ.
ಚಿತ್ರಕಲೆ	ಅಜಂತಾ, ನಾಸಿಕ್, ಕಾರ್ಲೆ, ಅಮರಾವತಿ.

ಕದಂಬರು ಕ್ರಿ.ಶ. 345 - 540

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಮನೆತನ. ಸ್ಥಾಪಕ: ಮಯೂರವರ್ಮ.

• ರಾಜಧಾನಿ: ಬನವಾಸಿ | ಲಾಂಛನ: ಸಿಂಹ | ಧ್ವಜ: ವಾನರ ಧ್ವಜ.
• ಶಾಸನಗಳು: ಮಯೂರವರ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ಶಾಸನ (ಚಿತ್ರದುರ್ಗ).
• ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ: ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮ ಹೊರಡಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ.
• ತೆರಿಗೆ: ಬಿಳ್ಕೊಡೆ (ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ). ನಾಣ್ಯ: ಪದ್ಮಟಂಕ.

ಗಂಗರು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗರು ಕ್ರಿ.ಶ 350 - 1004

ಸ್ಥಾಪಕರು	ದಡಿಗ ಮತ್ತು ಮಾಧವ
ರಾಜಧಾನಿಗಳು	ಕುವಲಾಳ, ತಲಕಾಡು, ಮಾಕುಂದ, ಮಣ್ಣೆ. ಲಾಂಛನ: ಮದಗಜ.
ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ	ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿ. ಕೆತ್ತಿದವನು: ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ. ಸಚಿವ: ಚಾವುಂಡರಾಯ.
ಗ್ರಂಥಗಳು	ನಾಗವರ್ಮನ ಛಂದೋಂಬುಧಿ, ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪುರಾಣ.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕ್ರಿ.ಶ 540 - 753

ಸ್ಥಾಪಕ: ಜಯಸಿಂಹ | ರಾಜಧಾನಿ: ಬಾದಾಮಿ | ಲಾಂಛನ: ವರಾಹ.

• ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ: ದಕ್ಷಿಣಾಪಥೇಶ್ವರ, ಪರಮೇಶ್ವರ ಬಿರುದು. ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.
• ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ: ರವಿಕೀರ್ತಿ ರಚಿಸಿದ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ವಿಜಯಗಳ ವಿವರ.
• ಕಲೆ: ವೇಸರ ಶೈಲಿ. ಐಹೊಳೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಕ್ರಿ.ಶ 753 - 973

ಸ್ಥಾಪಕ: ದಂತಿದುರ್ಗ | ರಾಜಧಾನಿ: ಮಾನ್ಯಖೇಟ.

• ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯ: ಒಂದನೇ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಎಲ್ಲೋರಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ.
• ಸಾಹಿತ್ಯ: ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ನಳಚಂಪೂ, ಪೊನ್ನನ ಶಾಂತಿ ಪುರಾಣ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕ್ರಿ.ಶ. 973 - 1189

• ಸ್ಥಾಪಕ: ಎರಡನೇ ತೈಲಪ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಸ: ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ (ಗದಗ ಶಾಸನ).
• ಕೃತಿಗಳು: ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ (ಮೂರನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ), ಮಿತಾಕ್ಷರ (ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ), ವಿಕ್ರಮಾಂಕದೇವ ಚರಿತೆ (ಬಿಲ್ಹಣ).

ಹೊಯ್ಸಳರು ಕ್ರಿ.ಶ. 985 - 1346

ಸ್ಥಾಪಕ: ಸಳ | ರಾಜಧಾನಿ: ಸೊಸೆಯೂರು, ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು.

• ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ: ಗಂಗೈಕೊಂಡ, ತಲಕಾಡುಕೊಂಡ ಬಿರುದು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು: ದಾಸೋಜ ಮತ್ತು ಚಾವಣ.
• ವಿಶೇಷ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಮಹಾ ಪಸಾಯಿತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಬಹುಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 1336 - 1646

ಸ್ಥಾಪಕರು / ಗುರುಗಳು	ಹಕ್ಕ-ಬುಕ್ಕರು / ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರು
ರಾಜಧಾನಿ / ಲಾಂಛನ	ಹಂಪಿ / ವರಾಹ
ಎರಡನೇ ದೇವರಾಯ	ಬಿರುದು: ಗಜಬೆಂಟೆಕಾರ. ಸಂಗಮ ಮನೆತನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ	ತುಳುವ ಸಂತತಿ. ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜರಿದ್ದರು.
ತಾಳಿಕೋಟಿ ಕದನ	1565 ಜನವರಿ 23 (ರಕ್ಕಸ ತಂಗಡಿ ಯುದ್ಧ).

ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು

ಬಹಮನಿ: ಸ್ಥಾಪಕ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಹಸನ್ ಗಂಗು. ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಗವಾನನ ಮದರಸಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ: ಸ್ಥಾಪಕ ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ. ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂಗೆ ಜಗದ್ಗುರು ಬಾದ್‌ಷಹಾ ಎಂಬ ಬಿರುದಿತ್ತು. ಮುಲುಕ್ ಮೈದಾನ ತೋಪು ಎಂದರೆ 'ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ'.

ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ

ಸ್ಥಾಪಕರು: ಯದುರಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಾಯ | ಲಾಂಛನ: ಗಂಡಭೇರುಂಡ.

ಅರಸರು	ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು
ರಾಜ ಒಡೆಯರು (1578-1617)	1610ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ	ಕಂಠೀರವ ಪಣ ನಾಣ್ಯ ಚಲಾವಣೆ. ಬಂಗಾರದೊಡ್ಡಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ.
ಚಿಕ್ಕ ದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರು	ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಮೊಘಲರಿಂದ 3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿ. ಅಠಾರಹ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಾಪನೆ. ನವಕೋಟಿ ನಾರಾಯಣ ಬಿರುದು.
ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್	ಮೈಸೂರಿನ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ. ರಾಜರ್ಷಿ ಬಿರುದು (ಗಾಂಧೀಜಿಯಿಂದ). ಮೈಸೂರು ವಿವಿ ಸ್ಥಾಪನೆ (1916).

ದಿವಾನರ ಆಡಳಿತ

• ಸಿ.ರಂಗಾಚಾರ್ಲು: ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಆರಂಭ (1881).
• ಕೆ.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್: ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಓರಿಯಂಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ.
• ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ: ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ಶಿಲ್ಪಿ. ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು.
• ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್: ಬೃಂದಾವನ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮಂಡ್ಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ

ಪ್ರಥಮ ಹಂತ: ಶಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ (1800 - 1858)

ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲವಾಗಿದೆ.

ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತ: ಜನಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ (1885-1920)

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನೋಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು:

• ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ: ಕರ್ಮವೀರ
• ಬಾಗಲಕೋಟೆ: ಕನ್ನಡಿಗ
• ವಿಜಯಪುರ: ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ
• ಬೆಂಗಳೂರು: ಪ್ರಜಾಮತ
• ಧಾರವಾಡ: ವೀರ ಕನ್ನಡಿಗ

ತೃತೀಯ ಹಂತ: ಗಾಂಧಿಯನ್ ಯುಗ ಮತ್ತು ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ (1920-1938)

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದವು.

• ಹಿಂದೂ ಸೇವಾದಳ: ಎನ್.ಎಸ್. ಹರ್ಡೀಕರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
• ಬಸವದಳ: ಹರ್ಡೀಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾರ್ಡೋಲಿ: ಕರನಿರಾಕರಣೆ ಚಳವಳಿ ನಡೆಸಿದ ಹೀರೆಕೇರೂರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು INC ಪಾತ್ರ

1924 ಬೆಳಗಾವಿ ಅಧಿವೇಶನ	• ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದವರು: ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ. • ಸ್ವಾಗತ ಗೀತೆ ಹಾಡಿದವರು: ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್.
1930 ಕಾನೂನು ಭಂಗ	• ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ M.P. ನಾಡಕರ್ಣಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ. • ಅರಣ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: ಶಿರಸಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಪುರದಲ್ಲಿ N.B. ಕಬ್ಬೂರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ.
1938 ಶಿವಪುರ ಧ್ವಜ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ	• ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ: ವೀ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ. • ಆರಂಭಿಸಿದವರು: ಸುನಂದಮ್ಮ (ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಗೀತೆ ಹಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ).

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಮತ್ತು ಈಸೂರು ದುರಂತ

ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆಯೋಗಗಳು

ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿವಿಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು:

ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ	ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು / ಪ್ರದೇಶ
ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ	ಕೇವಲ 9 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದವು.
ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಧಾರವಾಡ, ವಿಜಯಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪ್ರಾಂತ	ಬೀದರ್, ಕಲಬುರ್ಗಿ, ರಾಯಚೂರು.
ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ	ನೀಲಗಿರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಬಳ್ಳಾರಿ.
ಕೊಡಗು ಪ್ರಾಂತ	ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು	ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಪ್ರಾಂತ (ರಾಯಬಾಗ್, ತೋರಣಗಲ್ಲ), ಮಿರಜ್ (ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ).

ಏಕೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ

• ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಷೋಜೇನಿ ಸಭಾ (1887): ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ (1890): ಆರ್.ಹೆಚ್. ದೇಶಪಾಂಡೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು (1915): ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಸಭಾ (1916): ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಏಕೀಕರಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಿತು.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಸಭಾ (1924): ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸಭೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಸರ್ ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಕಂಬಳಿ.

ಏಕೀಕರಣ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ವಿವರ

ವರ್ಷ	ಸ್ಥಳ	ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
1924	ಬೆಳಗಾವಿ	ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಕಂಬಳಿ
1926	ಬಳ್ಳಾರಿ	ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
1928	ಧಾರವಾಡ	ಪ.ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ
1931	ಹುಕ್ಕೇರಿ	ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ
1933	ಧಾರವಾಡ	ಬೆಳಗಾವಿ (ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು)
1936	ಬೆಳಗಾವಿ	ರಾಮರಾವ್
1940	ಸೊಲ್ಲಾಪೂರ	ಡಾ. ನಾಗನಗೌಡ
1944	ಧಾರವಾಡ	ಹೆಗಡೆ
1946	ಮುಂಬೈ	ಬಿ. ಜಿ. ಕೇರ್
1947	ಕಾಸರಗೋಡು	ಆರ್. ಆರ್. ದಿವಾಕರ

ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪಾತ್ರ

ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು, ವಿ.ಪಿ. ಮಾಧವರಾವ್, ಕಡಪಾ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, ಮಡವಿಡು ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಪಂಡಿತ ತಾರಾನಾಥರು, ಜಯದೇವಿತಾಯಿ ಲಿಗಾಡೆ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ.

ಪ್ರಮುಖ ಆಯೋಗಗಳು (1948 - 1956)

• ಧಾರ್ ಆಯೋಗ (1948): ಅಧ್ಯಕ್ಷರು S.K. ಧಾರ್. ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತು.
• J.V.P. ಸಮಿತಿ (1948): ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ವಲ್ಲಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
• ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗ (1953-56): ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಫಜಲ್ ಅಲಿ. ಸದಸ್ಯರು: K.M. ಫಣಿಕ್ಕರ್, H.N. ಕುಂಜ್ರು. ಇದರ ವರದಿಯಂತೆ ನವೆಂಬರ್ 1, 1956 ರಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಉದಯವಾಯಿತು.

ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು

ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ	ಕೆ.ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿ
ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ	ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ
ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ಚುನಾಯಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ	ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ
ಕರ್ನಾಟಕವೆಂದು ನಾಮಕರಣವಾದಾಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ	ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು (1973)